Kombi Yanıyor Hemen Sönüyor: Ateşleme Yapıp Sönmesinin Nedenleri, Faz-Nötr ve İyonizasyon Testi
Kombi Yanıyor Hemen Sönüyor: Ateşleme Yapıp Sönmesinin Nedenleri, Faz-Nötr ve İyonizasyon Testi
Kıvılcım çakar, alev yanar, üç beş saniye sonra söner. Kombi birkaç kez dener ve sonunda ateşleme arızası vererek kilitlenir. Bu tabloda gaz vardır, kıvılcım vardır, alev de vardır; eksik olan, kartın alevi görmesidir. Bu yazıda alevin nasıl algılandığını, faz-nötr yönünün ve topraklamanın neden belirleyici olduğunu, iyonizasyon akımının nasıl ölçüldüğünü ve sönme arızasının diğer sebeplerini ölçüm sırasıyla anlatıyorum.
Kombi alevi nasıl algılar?
Modern kombilerin neredeyse tamamı alevi iyonizasyon yöntemiyle denetler. Kart, alevin içine uzanan elektroda alternatif gerilim uygular. Alevin içindeki iyonlar akımı bir yönde kolay, diğer yönde zor iletir; çünkü küçük elektrot ile büyük ve topraklı brülör yüzeyi arasında bir tür diyot oluşur. Sonuçta ortaya küçük bir doğru akım bileşeni çıkar. Kart bu akımı görürse alev var der, göremezse gazı keser.
Bu mekanizmanın iki pratik sonucu vardır. Birincisi, akımın dönüş yolu brülör, şase ve topraktır; topraklama zayıfsa sinyal zayıflar. İkincisi, kartın ölçümü nötrün toprakla aynı potansiyelde olduğunu varsayar; nötr ile toprak arasında gerilim varsa ya da faz ile nötr yer değiştirmişse ölçüm bozulur.
Fotoğraf: Nolf (Dutch Wikipedia), PD-self · Wikimedia Commons · Public domain
İlk şüpheli: faz-nötr, topraklama ve nötr-toprak gerilimi
| Kontrol | Nasıl yapılır? | Beklenen |
|---|---|---|
| Faz-nötr yönü | Kombi klemensinde faz (L) ucunun gerçekten faz olduğunu ölçün | L ucu faz, N ucu nötr |
| Topraklama | Toprak ile faz arasında ve toprak ile nötr arasında gerilim ölçün | L-PE ≈ şebeke gerilimi |
| Nötr-toprak gerilimi | N ile PE arasında AC gerilim | Birkaç voltun altında |
| Besleme kaynağı | Jeneratör, UPS ya da invertör var mı? | Nötr-toprak bağı yapılmış olmalı |
Fişli kombilerde fişin prize ters takılması faz ile nötrün yer değiştirmesi demektir; birçok kombi bu durumda ateşleyip söner. Sahada klasik test, fişi ters çevirip yeniden denemektir. Kalıcı çözüm ise kombiyi yönü belli bir sabit bağlantıya (sigortalı buat) almaktır. Elektrik tarafının doğru kurulumu için kombi elektrik bağlantısı rehberine ve topraklama rehberine bakın.
İyonizasyon akımını ölçmek
Multimetreyi mikroamper DC (µA DC) kademesine alın. Bu ölçüm gerilim değil akım ölçümüdür.
Enerjiyi kesin, iyonizasyon kablosunu elektrottan ya da karttan ayırın ve multimetreyi araya seri bağlayın. Paralel ölçüm yapılmaz.
Kombiyi çalıştırın. Alev oluştuktan sonra okunan değer tipik olarak 1-6 µA arasındadır. 1 µA’nın altı sınırda, 0,5 µA’nın altı çoğu kart için alev yok demektir.
Değer düşükse elektrodu temizleyip mesafesini kontrol edin, toprak bağlantısını sıkın ve tekrar ölçün.
Elektrodun tek başına nasıl test edileceği ve değişim kriterleri için iyonizasyon elektrodu test rehberine bakın.
Diğer sebepler: elektrot, gaz, baca, prosestat
| Sebep | İşaret | Kontrol |
|---|---|---|
| Kirli ya da oksitli elektrot | Akım düşük, değer zamanla kötüleşmiş | Temizle, mesafeyi ayarla, gerekirse değiştir |
| İyonizasyon kablosu ya da soketi | Değer sallantılı, kabloya dokununca değişiyor | Kablo ve soket kontrolü |
| Düşük dinamik gaz basıncı | Tam yükte sönüyor, minimumda duruyor | Tam yükte giriş basıncı ölçümü |
| Baca gazının geri dönmesi | Özellikle rüzgârda ya da uzun çalışmada sönme | Baca bağlantısı, conta, terminal |
| Tıkalı yoğuşma hattı (yoğuşmalıda) | Sönme, gurultu sesi | Sifon ve tahliye hattı |
| Prosestatın yanma sırasında açılması | Alev var, birkaç saniye sonra fan onayı düşüyor | Prosestat ve hortum testi |
Gaz basıncının nasıl ölçüleceği gaz basıncı rehberinde, prosestatın testi prosestat test rehberinde anlatılıyor. Kombi hiç ateşleme yapmıyorsa bu yazı değil, ateşleme yapmama rehberi geçerlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğu zaman kart alevi algılayamıyordur. Faz-nötr ters bağlantı, zayıf topraklama, kirli iyonizasyon elektrodu, düşük dinamik gaz basıncı ve baca gazının geri dönmesi başlıca sebeplerdir.
Birçok kombi ateşleme yapar ama alevi göremediği için birkaç saniye sonra söner ve arızaya geçer. Fişli kombide fişi ters çevirmek hızlı bir testtir; kalıcı çözüm yönü belli sabit bağlantıdır.
Tipik olarak 1-6 µA DC. Birçok kart 0,5-1 µA’nın altında alevi yok sayar. Ölçüm multimetreyle, iyonizasyon hattına seri bağlanarak yapılır.
Yanabilir ama alev sinyalinin dönüş yolu zayıfladığı için yanıp sönme ve ateşleme arızaları sık görülür. Ayrıca topraklama elektrik güvenliği için zorunludur.
Jeneratörün çıkışında nötr ile toprak bağlı değilse nötr yüzer ve kart alevi algılayamaz. Jeneratör ya da UPS çıkışında nötr-toprak bağının yapılmış olması gerekir.
Teşhis menüsündeki d.44 değerinden. Ölçek terstir; küçük sayı iyi alev demektir.
Hafif kirde evet. Seramiği çatlamış, ucu incelmiş ya da mesafesi korunamayan elektrot değişmelidir.
Hayır. Alev uzun süre yanıp ayar sıcaklığına ulaşınca sönüyorsa bu kısa döngüdür ve sebebi genellikle ayar ya da debidir. Burada anlatılan arıza, alevin birkaç saniye içinde sönmesidir.
Sonuç
Yanıp hemen sönen kombide parçaya dokunmadan önce elektriği ölçün: faz-nötr yönü, topraklama ve nötr-toprak gerilimi. Ardından iyonizasyon akımını ya da Vaillant’taki d.44 değerini okuyun, elektrodu ve kablosunu kontrol edin, en son tam yükte gaz basıncına ve bacaya bakın. Bu sırayla gidildiğinde gereksiz kart ve valf değişimlerinin önüne geçilir.
