Konya Suyu Kireçli mi? Konya Su Sertliği ve Kombide Kireçlenen Parçalar
Konya Suyu Kireçli mi? Konya Su Sertliği ve Kombide Kireçlenen Parçalar
Konya’da kombi tamirine gidince sıcak su tarafından sökülen parçaların üzeri çoğu zaman beyaz bir tabakayla kaplı çıkar. Müşterinin ilk sorusu da aynıdır: “Bizim su mu bu kadar kireçli?” Bu yazıda KOSKİ’nin açıkladığı sertlik değerlerini, kombi üreticilerinin kılavuzlarında verdiği sınırlarla yan yana koyuyorum. Kireçten ilk hangi parçaların etkilendiğini ve bunu nasıl yavaşlatabileceğinizi de anlatıyorum.
- Su sertliği nedir, Fransız sertliği ne demek?
- KOSKİ verilerine göre Konya’nın suyu ne kadar sert?
- Kombi üreticileri hangi sertliği kabul ediyor?
- Kireçten ilk etkilenen kombi parçaları
- Konya’da kombiyi kireçten korumanın yolları
- Konya’da parça değişimi: ne zaman temizlik, ne zaman yeni parça?
- Sıkça sorulan sorular
- Sonuç
Su sertliği nedir, Fransız sertliği ne demek?
Su sertliği, suda çözünmüş kalsiyum ve magnezyum miktarıdır. Su ısındıkça bu mineraller kalsiyum karbonat (kireç) olarak çöker ve sıcak yüzeylere yapışır. Türkiye’de sertlik çoğunlukla Fransız sertliği (°Fr, °F ya da °fH) ile verilir. Baymak kılavuzundaki tanımla 1 °F, bir litre suda 10 mg kalsiyum karbonat demektir. Yani 25 °Fr sertlikteki suyun her litresinde 250 mg kalsiyum karbonata denk mineral bulunur.
Kireç ısıyla artar. Demirdöküm ademiX kılavuzu bunu tek cümleyle söyler: “Su sıcaklığı arttıkça kireçlenme olasılığı da artar.” Bu yüzden kombide en çok kireç tutan yerler, kullanım suyunun en hızlı ısındığı noktalardır.
KOSKİ verilerine göre Konya’nın suyu ne kadar sert?
KOSKİ, Konya’nın tarihî tatlı su kaynaklarının debisini ve sertliğini kendi sitesinde yayımlar. Bu kaynaklar şehirdeki tatlı su çeşmelerini besler:
| Kaynak | Debi (lt/sn) | Sertlik (°Fr) |
|---|---|---|
| Dutlu | 57 | 19 |
| Çayırbağı | 28 | 18 |
| Beypınarı | 13 | 16 |
| Mukbil | 9 | 16 |
| Kırankaya | 5 | 14 |
Evlere giden şebeke suyu ise farklı kaynakların karışımıdır. KOSKİ’nin Ekim 2017’de basına açıkladığı verilerde şebeke suyunun yaklaşık %80’inin şehir merkezindeki 267 yeraltı kuyusundan geldiği ve bu kuyuların sertliğinin 18-35 °Fr arasında olduğu, Altınapa Barajı suyunun 20 °Fr, beş pınar kaynağının ise 16-18 °Fr olduğu belirtilmişti.
Kombi üreticileri hangi sertliği kabul ediyor?
Kombide iki ayrı su devresi vardır ve sertlik ikisini farklı etkiler. Kullanım suyu (musluktan akan sıcak su) sürekli şebekeden gelir; her duşta yeni mineral getirir. Isıtma suyu (petek devresi) ise bir kez doldurulur ve kapalı devrede döner; tesisata sık su eklenmedikçe kireç birikimi sınırlı kalır.
| Kaynak | Ne diyor? |
|---|---|
| Baymak Duotec Compact kılavuzu (kullanım suyu) | Su sertliği 20 °F’den yüksekse sisteme polifosfat karıştırılmalı ya da su arıtması yapılmalı |
| Demirdöküm ademiX kılavuzu (ısıtma suyu, 50 kW altı) | Tesisat hacmi 20 l/kW’a kadar ise dolum suyu 300 mg CaCO3/l (30 °Fr) altında, 20-40 l/kW arasında 150 mg CaCO3/l (15 °Fr) olmalı |
| Demirdöküm ademiX kılavuzu | Dolum ve takviye suyunun sertliği tesisat doldurulmadan önce ölçülmeli |
Bu sınırları KOSKİ’nin kuyu suyu verisiyle yan yana koyunca tablo netleşir: 18-35 °Fr aralığının üst kısmı, Baymak’ın kullanım suyu için verdiği 20 °F eşiğinin belirgin şekilde üzerindedir. Kaynak suyu değerleri (14-19 °Fr) ise eşiğin hemen altındadır. Kısacası Konya’da hangi kaynaktan su aldığınıza göre kombiniz ya sınırda ya da sınırın üstünde çalışır.
Kireçten ilk etkilenen kombi parçaları
| Parça | Neden kireç tutar? | Belirti |
|---|---|---|
| Plaka eşanjör | Musluk suyu dar kanallarda en hızlı burada ısınır | Sıcak su ılık gelir, sıcaklık dalgalanır, debi düşer |
| Akış türbini / akış şalteri | Kullanım suyu girişinde, hareketli parça | Musluk açılınca kombi geç devreye girer ya da hiç girmez |
| Hidroblok / 3 yollu grup mili | Mil ve contalar sıcak suyla temas eder | Sıcak su ve ısıtma birbirine karışır |
| NTC sensör (sıcak su) | Daldırma ucu kireçle kaplanır, geç ölçer | Sıcak su aşırı ısınıp soğur |
| Doldurma musluğu | Şebeke suyu sürekli basınçta bekler | Musluk kapanmaz, basınç kendiliğinden yükselir |
| Emniyet ventili | Tesisata eklenen sert su yuvada tortu bırakır | Ventil damlatır |
Plaka eşanjörün kireçlenme belirtileri ve temizliği için plakalı eşanjör kireçlenmesi ve plaka eşanjör kireç temizliği yazılarımıza bakabilirsiniz. Temizlik bazen eşanjörü kurtarır; kanalları tamamen tıkanmış ya da içten delinmiş eşanjörün ise değişmesi gerekir.
Konya’da kombiyi kireçten korumanın yolları
Musluk suyunu sertlik test şeridiyle ölçün. Sonuç 20 °Fr’nin üzerindeyse önlem almak yerindedir.
Kombinin soğuk su girişine polifosfat dozlayan kireç önleyici filtre takın; Baymak kılavuzunun önerdiği çözüm budur. Ayrıntılar: kireç önleyici filtre.
Isı yükseldikçe kireç artar. Günlük kullanımda sıcak su ayarını ihtiyacınızdan yüksek tutmayın.
Petek devresine koruyucu kimyasal ekleyin; tesisata sık su ekliyorsanız kaçağı bulun. Fernox F1 / Sentinel X100 rehberimize bakın.
Bakımda plaka eşanjörün giriş ve çıkış sıcaklık farkına, akış türbinine ve süzgeçlere baktırın. Erken yakalanan kireç temizlenebilir.
Konya’da parça değişimi: ne zaman temizlik, ne zaman yeni parça?
Kireç sorunu yaşayan her parçanın değişmesi gerekmez. Plaka eşanjör kimyasalla temizlenebilir, akış türbininin pervanesi açılıp temizlenebilir. Ancak temizlikten sonra da sıcak su ılık geliyorsa, eşanjörün plakaları arasında kalıcı tıkanıklık ya da iç kaçak vardır. Bu durumda yeni eşanjör, hem gaz faturası hem konfor açısından daha mantıklıdır.
Konya merkezde ve ilçelerde parça arayanlar için Konya kombi yedek parça sayfamızda teslimat ve iletişim bilgileri var. Parçayı seçerken kombinizin etiketine bakmayı unutmayın: kombi seri numarası nerede yazar.
Sıkça Sorulan Sorular
KOSKİ verilerine göre Konya’daki tatlı su kaynakları 14-19 °Fr, 2017 verilerinde şebekenin büyük kısmını besleyen kuyular 18-35 °Fr sertliktedir. Bu değerler orta sert ile sert arasındadır ve kombinin sıcak su tarafında kireç birikmesine yeter.
KOSKİ’nin yayımladığı kaynak değerleri Dutlu 19, Çayırbağı 18, Beypınarı ve Mukbil 16, Kırankaya 14 °Fr’dir. 2017 verilerinde kuyu suyu 18-35, Altınapa Barajı 20 °Fr olarak verilmişti. Mahallenize özel güncel değer için test şeridi ya da KOSKİ laboratuvarı en doğru kaynaktır.
Baymak, kullanım suyu 20 °F’yi aşıyorsa polifosfat ya da arıtma önerir. Demirdöküm ademiX kılavuzu ısıtma suyu için tesisat hacmine göre 30 °Fr ya da 15 °Fr üst sınır verir. Kendi kombinizin kılavuzu esastır.
Kullanım suyu girişine takılan polifosfat filtresi, mineralin sıcak yüzeye yapışmasını yavaşlatır; üreticilerin de önerdiği bir yöntemdir. Filtre kartuşu belirli aralıklarla değiştirilmelidir, aksi hâlde etkisi biter.
Plaka eşanjör. Musluk suyu dar kanallarda hızla ısındığı için kireç en çok burada çöker. Ardından akış türbini, 3 yollu grup, sıcak su NTC’si ve doldurma musluğu gelir.
Erken aşamada kimyasal temizlikle çoğu zaman eski performansına döner. Temizlikten sonra da sıcak su ılık geliyorsa ya da suya kalorifer suyu karışıyorsa değişmesi gerekir.
Kapalı devreye bir kez giren su sınırlı kireç bırakır. Sorun sık su eklemektir: her eklemede yeni mineral girer. Basınç sürekli düşüyorsa önce kaçağın bulunması gerekir.
Ev tipi ters ozmoz cihazları genellikle yalnız mutfak musluğuna bağlanır ve kombiye giden suyu etkilemez. Kombi için soğuk su girişine takılan filtre ya da bina girişindeki yumuşatma sistemi gerekir.
Kombinizin etiketini ve arızalı parçanın fotoğrafını WhatsApp hattımıza gönderin; uygun parçayı stoktan eşleştirip fiyatıyla dönelim. Konya teslimat bilgileri Konya kombi yedek parça sayfamızdadır.
Sonuç
Konya’nın suyu tek tip değildir: kaynak suyu orta sert, kuyu suyu ise kombi üreticilerinin verdiği sınırın üstüne çıkabilir. Bu yüzden Konya’da kombinin sıcak su tarafı kireçten daha çabuk etkilenir. Sertliği bir kez ölçmek, gerekiyorsa kireç önleyici filtre takmak ve yıllık bakımda plaka eşanjöre baktırmak, pahalı parça değişimlerinin önüne geçer.
- KOSKİ — Tatlı Su Kaynakları (debi ve Fransız sertliği değerleri)
- Memleket, “Konya’nın Suyu Güvenli”, 10.10.2017 (KOSKİ verileri)
- Baymak Duotec Compact 24 kullanma kılavuzu 300032317, bölüm 1.2.1
- Demirdöküm ademiX montaj ve bakım kılavuzu 0020313926, ısıtma suyunun hazırlanması
