Yoğuşmalı Kombi Fanı Nasıl Test Edilir? PWM Sinyali, Hall Devir Sensörü ve Fan Devir Hatası
Yoğuşmalı Kombi Fanı Nasıl Test Edilir? PWM Sinyali, Hall Devir Sensörü ve Fan Devir Hatası
Hermetik kombinin fanı basittir: 230 V gelir, döner. Yoğuşmalı kombinin fanı ise bir kontrol sistemidir. Kart fana ne kadar hızlı dönmesi gerektiğini söyler, fan da ne kadar hızlı döndüğünü karta geri bildirir. Gaz miktarı bu devre bağlıdır; devir yanlışsa yanma da yanlıştır. Bu yazıda yoğuşmalı kombi fanının kablolarını, PWM ve Hall sinyallerinin nasıl ölçüldüğünü, fan test cihazının ne işe yaradığını ve fan devir hatalarında arızayı fan ile kart arasında nasıl ayıracağınızı anlatıyorum.
Premix fanın yapısı: iki soket, üç görev
| Bağlantı | Ne taşır? | Değer (NRG 118 örneği) |
|---|---|---|
| Motor soketi | Fan motorunun gücü | 230 V AC, 50/60 Hz |
| Kontrol pini: besleme | Fan elektroniğinin beslemesi (karttan) | +18…43 V DC |
| Kontrol pini: Hall | Devir geri bildirimi | Her devirde 2 darbe |
| Kontrol pini: PWM | Devir komutu | 1-6 kHz, güvenli kalkış > %20 |
| Kontrol pini: GND | Sinyal şasesi | 0 V |
NRG 118’in en yüksek devri 8.150 d/dk’dır. Kombiye göre minimum, ateşleme ve maksimum devirler farklıdır ve cihazın yazılımında tanımlıdır; bu yüzden “doğru devir” sorusunun cevabı modelin kendisindedir. Vaillant grubunda teşhis menüsündeki d.33 hedef devri, d.34 gerçek devri gösterir; DemirDöküm Nitromix’te gösterge değeri 100 ile çarpılarak d/dk bulunur. Kural basittir: hedef ile gerçek arasında kalıcı ve büyük fark varsa fan tarafı incelenir.
Fotoğraf: Thewrightstuff · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Adım adım fan testi
Talep anında motor soketinde 230 V AC olup olmadığını ölçün. Yoksa kartın fan çıkışı ya da sigortası incelenir; varsa bir sonraki adıma geçin.
Kontrol soketinin besleme pini ile şase arasında DC gerilimi ölçün (NRG 118’de 18-43 V DC aralığı).
Multimetrenin frekans (Hz) ya da görev oranı (%) kademesiyle PWM pini ile şase arasını ölçün. Ateşleme öncesi ön süpürmede görev oranı yükselmelidir. Düz DC voltmetre ortalama bir değer gösterir, sinyalin var olup olmadığını kanıtlamaz.
Fan dönerken Hall pininde frekans ölçün. Devir = frekans (Hz) × 60 ÷ 2. Fan dönüyor ama frekans yoksa devir sensörü ya da kablosu arızalıdır; kart fanı durduğunu sanıp arıza verir.
✔ Kart sağlam, fan arızalı
- 230 V var, PWM var, fan dönmüyor
- Fan dönüyor, Hall darbesi yok
- Fan sesli, yavaş, hedefe çıkamıyor
- Fan test cihazıyla da aynı davranış
✕ Fan sağlam, kart şüpheli
- 230 V gelmiyor, sigorta sağlam
- Kontrol beslemesi yok
- PWM hiç değişmiyor
- Fan test cihazıyla fan normal dönüyor
Fan test cihazı ne işe yarar?
Fan test cihazı, kartın yerine geçip fana PWM sinyali ve kontrol beslemesi veren, aynı zamanda Hall sinyalinden devri okuyan küçük bir aparattır. Fanı karttan bağımsız çalıştırdığı için “fan mı kart mı” sorusunu kesin cevaplar: test cihazıyla fan istenen devre çıkıyorsa fan sağlamdır. Bu yüzden özellikle birden fazla marka yoğuşmalı kombiye bakan servisler için servis çantasının en değerli parçalarından biridir.
Fan devir hatası kodları ve sık sebepler
| Marka | Kod | Anlamı |
|---|---|---|
| Vaillant / DemirDöküm | F.32 | Fan arızası: soket, kablo, sıkışma, Hall sensörü, elektronik |
| Vaillant / DemirDöküm | S.32 / S.37 | Fan devri sapması nedeniyle bekleme |
| Worcester Bosch | C6 | Fan devri hatası |
| Baxi (İngiltere) | E160 | Fan ya da fan kablosu arızası |
- Kirli fan çarkı ve venturi: toz ve örümcek ağı çarkı dengesizleştirir, devir hedefe çıkamaz. Temizlik için fan temizliği rehberine bakın.
- Rulman: uğultu ve titreşimle birlikte yavaş kalkış.
- Gevşek kontrol soketi: devir sinyali arada bir kaybolur, arıza gelip gider.
- Yoğuşma suyu: tıkalı sifon ya da baca eğimi yüzünden fana su gelmesi.
- Baca direnci: tıkalı ya da çok uzun baca hattı fanın yükünü artırır.
Bosch ve Buderus cihazlarındaki hava akış arızaları için C6 / 3C rehberine, hermetik fanlar için fan motoru test rehberine bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Önce motor soketinde 230 V, sonra kontrol soketinde besleme, PWM sinyali ve fan dönerken Hall darbesi ölçülür. En kesin ayrım fan test cihazıyla fanı karttan bağımsız çalıştırmaktır.
NRG 118 sınıfı fanlarda iki kablolu 230 V motor beslemesi ve beş pinli kontrol soketi bulunur: besleme, Hall sinyali, PWM girişi ve şase.
Frekans ya da görev oranı ölçebilen bir multimetreyle ölçülür. Sadece DC gerilim kademesi ortalama değer gösterir ve eksik darbeyi göstermez.
NRG, RG ve VG serisi fanlar her devirde 2 darbe üretir. Devir = frekans (Hz) × 60 ÷ 2 formülüyle bulunur.
Kart fanın döndüğünü Hall sinyalinden anlar. Sensör, kablo ya da kontrol soketi arızalıysa fan dönse bile kart devri göremez ve arıza verir.
Temizlik ve soket onarımı yapılabilir. Motor, rulman ya da fan elektroniği arızasında genellikle fan komple değişir.
Fan arızasıdır. Gevşek soket, kopuk kablo, sıkışmış fan, arızalı Hall sensörü ya da elektronik sebep olabilir.
Çok sayıda yoğuşmalı kombiye bakan servisler için evet. Fan ile kart arasındaki ayrımı dakikalar içinde yapar ve gereksiz parça değişimini önler.
Sonuç
Yoğuşmalı kombi fanı bir motor değil, bir kontrol döngüsüdür: 230 V güç, PWM komut ve Hall geri bildirim. Arızayı bulmak için bu üçünü ayrı ayrı ölçün; düz voltmetreyle yetinmeyin. Hedef ile gerçek devir arasındaki farkı teşhis menüsünden okuyun, emin olamadığınızda fan test cihazıyla fanı karttan bağımsız çalıştırın.
