Sirkülasyon Pompası Seçimi Nasıl Yapılır? Wilo ve Grundfos
Kombi Sirkülasyon Pompası Nasıl Seçilir? Wilo ve Grundfos Etiket Okuma Rehberi (Usta Gözüyle)
Kombi ve kazan sistemlerinde radyatörlere sıcak suyu basan, adeta sistemin "kalbi" olan sirkülasyon pompaları arızalandığında rastgele bir pompa almak büyük bir mühendislik hatasıdır. "Pervanesi dönüyor işte, tak geç" mantığı tesisatı felç eder. Piyasayı domine eden Grundfos, Wilo, Duca, W-Force gibi dev üreticilerin pompalarını doğru seçmek için o karmaşık etiketlerin dilinden anlamanız gerekir. Bu eğitim rehberinde, pompa etiketlerindeki şifreli kodları usta diliyle çözüyor ve doğru yedek parçayı nasıl bulacağınızı adım adım anlatıyoruz.
1. Kombi (Sirkülasyon) Pompası Nedir, Ne İşe Yarar?
Kombi veya kazan sistemlerinde suyu ısıtmak yetmez; o sıcak suyun peteklere (radyatörlere) ulaşması ve soğuyan suyun tekrar ısıtıcıya dönmesi gerekir. İşte bu devirdaim işlemini gerçekleştiren, sistemin damarlarında suyu pompalayan cihaza Sirkülasyon Pompası denir. Ayrıca evsel kullanım sıcak suyunun (DHW) beklemeden musluğa gelmesini sağlayan sirkülasyon hatlarında da görev alırlar.
Piyasada Duca, Totaline, Era, Baf gibi markalar bulunsa da sektörün standartlarını belirleyen iki ana üretici WILO ve GRUNDFOS'tur. Doğru uyumlu pompayı bulmak için Parcabayim.com üzerinden 20'den fazla kombi markasına uygun pompalara göz atabilirsiniz. Ancak öncesinde etiketi nasıl okuyacağınızı öğrenmelisiniz.
2. WILO Pompa Etiketi Nasıl Okunur? (13 Gizli Kod)
Wilo pompaların üzerindeki siyah/yeşil etiketlerde yer alan değerler, pompanın mekanik ve elektriksel sınırlarını belirler. İşte o kodların usta dilindeki teknik karşılıkları:
Etiketteki (RS, RSL, KSL vb.) ibareler, pompanın standart mı yoksa özel bir hidroblok (arkalık) yapısına mı sahip olduğunu gösterir.
15 (DN15) veya 25 (DN25 - 1") gibi rakamlar, tesisat bağlantı rekorlarının çapını ifade eder. Uymayan çap tesisata bağlanamaz.
En kritik değerdir! 6 (6.0 metre), 5 (5.0 metre) veya 4 (4.0 metre) pompanın suyu ne kadar uzağa/yukarıya itebileceğinin gücüdür.
IP44, IPX4D gibi değerler cihazın toza ve su sıçramalarına karşı ne kadar yalıtımlı olduğunu belirtir.
TF95 veya TF110 gibi değerler, pompanın dayanabileceği maksimum su ve ortam sıcaklığıdır.
Class F veya H, iç motor sargılarının ısıl dayanım sınıfını gösterir.
Genellikle I, II, III olarak belirtilen 3 farklı devir (hız) seçeneğini gösterir.
Her bir hız kademesinde motorun kaç Watt (Örn: 45W - 65W - 90W) elektrik çekeceğini gösterir.
Wilo'nun orijinal üretici damgası.
Üretim tarihi ve fabrika takibi için kullanılan benzersiz koddur.
230V ~ 50Hz (Standart şebeke gerilimi ve frekansı).
Ortadaki hava alma tapasının etrafındaki ok işareti, pervanenin rotasyon yönünü gösterir.
Salyangoz diye tabir edilen, suyun basıldığı gövdenin yapısıdır.
3. GRUNDFOS Pompa Etiketi Nasıl Okunur?
Danimarka devi Grundfos'un UPS serisi klasik sirkülasyon pompaları, yılların eskitemediği tank gibi cihazlardır. Kırmızı/Siyah etiketlerindeki kod dizilimi şu şekildedir:
- 1. UPS Tipi: Pompanın serisini (UPS, UPSAO, UP) ve bağlı olduğu hidroblok yapısını simgeler.
- 2. Çap (Bağlantı): 15 (DN15) veya 25 (DN25) boru iç çapını gösterir.
- 3. Pompa Kafası (Basma Yüksekliği): Wilo'dan farklı olarak Grundfos bunu santimetre cinsi gibi yazar. 65 (6.5 metre), 50 (5.0 metre), 40 (4.0 metre) basma yüksekliği anlamına gelir.
- 4. IP Derecesi: Neme ve suya karşı koruma sınıfı.
- 5. Maksimum Sıcaklık: Tesisat suyunun izin verilen en yüksek çalışma ısısı.
- 6. Yalıtım Sınıfı: Motor bobinaj koruma değeri.
- 7. Maksimum Çalışma Basıncı: Genellikle PN6 veya PN10 (6 veya 10 bar) basınca kadar dayanıklı olduğunu belirtir.
- 8. Tüketim (I-II-III): Hız kademesine göre amper (A) ve güç (P1/W) tüketimi.
- 9. Marka Logosu: Orijinal Grundfos arması.
- 10. Hidroblok & Bağlantı Aralığı: Pompanın arka gövde tipini ve rekorlar arası mesafeyi (Örn: 130mm) belirtir.
- 11. Seri Numarası (P/N): Ürün parça (Product Number) kodudur.
- 12. Voltaj: 230V, 50Hz çalışma akımı.
- 13. Dönme Yönü: Pervanenin ve sıkışıklık giderme (kontrol) vidasının açılış yönünü oklarla gösterir.
4. Grundfos Pompalarında Elektrik Bağlantı Türleri
Grundfos UPS kazan pompalarını yenilerken, sadece basma yüksekliğine bakılmaz. Anakarttan gelen elektriğin pompaya nasıl gireceği çok önemlidir. Temelde iki farklı bağlantı tipi vardır:
- Güç Bağlantısı:
- A) Burç (Klemens Kutu): Kabloların kapağı açılıp klemenslere vidalanarak sabitlendiği eski ama sağlam tiptir.
- B) Konnektör (Soket): Modern cihazlarda tek hareketle "klik" diye takılan geçmeli soket tipidir.
- Pompa Hız Seçici: Gövde üzerinde I, II ve III numaralı devir (basma yüksekliği ayarı) şalteridir.
- Arka Gövde Uyumu: Doğru tespit için pompanın sadece ön kafası değil, suyun döndüğü plastik/metal "arka kısmı" da ölçülmelidir.
5. Wilo Pompalarında Elektrik Bağlantı Türleri
Klasik Wilo RS serisi kazan pompaları da elektrik altyapısı olarak kendi içinde spesifik özellikler barındırır:
- Güç Bağlantısı (Konektör): Wilo'nun genellikle yan tarafında bulunan, geçmeli soket sistemidir. Yanlış kutup takılmasını engelleyen tırnaklı bir yapıya sahiptir.
- Pompa Hız Seçici: Ana gövdedeki siyah şalter (I-II-III) ile tesisatın büyüklüğüne göre devir ayarı yapılır.
- Ölçüm Kriteri: Değişim yapılacağı zaman, pervanenin hidrobloğa sürtmemesi veya boşluk yapıp basınç kaybetmemesi için pompanın arkası (salmastra çapı) milimetrik olarak ölçülmelidir.
6. Usta Uyarısı: Sadece Etikete Bakarak Pompa Alınır mı?
Motorun dönüş yönü, pervanenin çapı, arka salyangozun (plastik blok) vida mesafeleri ve su giriş-çıkış yönleri kombinize %100 uyumlu olmalıdır. Aksi halde pompa monte edilemez veya su sızdırır. Pompa değişimi yapılırken sadece etikete değil, cihazın iç montaj fiziki şemasına da hakim olunmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Suyu ısıtmak tek başına yetmez; ısınan suyun peteklere gitmesi ve soğuyanın cihaza dönmesi gerekir. Bu devirdaimi sağlayan parça sirkülasyon pompasıdır, yani sistemin kalbidir. Bazı tesisatlarda ayrıca kullanım sıcak suyunun musluğa beklemeden ulaşmasını sağlayan sirkülasyon hattında da görev yapar.
Etiketteki RS veya RSL gibi harfler pompa ve arkalık tipini, ardından gelen 15 ya da 25 rakamı bağlantı çapını, yani DN15 veya DN25 ölçüsünü gösterir. Sonraki rakam ise metre cinsinden basma yüksekliğidir. Etikette ayrıca hız kademeleri, her kademedeki watt tüketimi ve çalışma gerilimi yazar.
Bunlar basma yüksekliğini santimetre mantığıyla yazan değerlerdir: 65 rakamı 6,5 metreye, 50 rakamı 5 metreye, 40 rakamı 4 metreye karşılık gelir. Yani UPS serisinde okuduğunuz sayıyı ona bölerek metreye çevirirsiniz. Wilo etiketlerinde aynı bilgi doğrudan metre olarak yazılır, karıştırmayın.
IP değeri toza ve su sıçramasına karşı koruma sınıfını belirtir. TF ile başlayan rakam pompanın dayanabileceği en yüksek su ve ortam sıcaklığını gösterir. PN6 veya PN10 ise gövdenin kaç bar işletme basıncına dayandığını ifade eder. Motor sargılarının ısıl dayanımı da F veya H yalıtım sınıfıyla verilir.
Gövde üzerindeki şalter, tesisatın büyüklüğüne göre devir ayarı yapmanızı sağlar. Küçük dairelerde düşük kademe hem sessiz çalışır hem az elektrik harcar; uzak ve çok katlı devrelerde üst kademe gerekir. Her kademenin watt tüketimi etikette ayrı ayrı yazılıdır, seçim buna göre yapılır.
Hayır, bu yaygın bir mühendislik hatasıdır. Etiketteki metre değeri ve motor gücü aynı olsa bile arka gövde, yani hidroblok yapısı farklıysa pompa cihaza monte edilemez veya su sızdırır. Seçim yapılırken sadece etikete değil, pompanın cihaz içindeki fiziki montaj şemasına da bakılmalıdır.
Arka salyangozun çapı, vida yerleri ve rekorlar arası mesafe milimetrik ölçülmelidir; bu mesafe birçok modelde 130 milimetredir. Ayrıca su giriş çıkış yönleri ile pervanenin dönüş yönü uyuşmalıdır. Ölçü tutmazsa pervane gövdeye sürter ya da boşluk yapıp basınç kaybettirir.
Klemensli tipte kapak açılır ve kablolar vidalarla sabitlenir; eski ama sağlam bir çözümdür. Soketli tipte ise fiş tek hareketle yerine oturur ve tırnaklı yapısı ters takmayı engeller. Yeni pompanın bağlantı tipi kombinin kablo ucuyla uyuşmalıdır, aksi halde adaptasyon gerekir.
