Plaka Eşanjör Su Kaçırıyor: Conta mı, Delik mi? İç Kaçak Nasıl Anlaşılır?
Plaka Eşanjör Su Kaçırıyor: Conta mı, Delik mi? İç Kaçak Nasıl Anlaşılır?
Plaka eşanjör iki farklı şekilde su kaçırır ve bunların çözümü bambaşkadır. Dışarı damlıyorsa çoğu zaman birkaç liralık conta işi çözer. İçeride kaçak varsa şebeke suyu ısıtma devresine geçer, bar kendi kendine yükselir ve eşanjör değişir. Bu yazıda bu iki durumu şebeke vanasıyla nasıl ayıracağınızı ve eşanjör alırken pim mesafesine neden bakmanız gerektiğini anlatıyorum.
Dış kaçak ve iç kaçak farkı
Plaka eşanjörün içinde iki ayrı su dolaşır: kapalı devre ısıtma suyu ve şebekeden gelen kullanım suyu. Plakalar bu iki suyu birbirinden ayırır. Sorunun yeri, belirtiyi de belirler.
| Dış kaçak | İç kaçak | |
|---|---|---|
| Nerede? | Bağlantı contaları, O-ringler | Plakaların arası |
| Belirti | Kombinin içine su damlar, bar düşebilir | Bar kendiliğinden yükselir |
| Sonuç | Emniyet ventili genelde etkilenmez | Ventil 3 barda su atar |
| Çözüm | Conta / O-ring | Plaka eşanjör değişimi |
Şebeke vanası testi: bar neden yükseliyor?
Kapalı devrenin basıncı yaklaşık 1-2 bar, şebeke basıncı ise genellikle daha yüksektir. Plaka delinince yüksek basınçlı şebeke suyu devreye girer ve bar yükselir. Aynı belirtiyi doldurma musluğu da verdiği için ayırmanız gerekir.
Kombi soğukken manometredeki değeri yazın. Bar yüksekse önce normal değere indirin.
Kombinin altındaki soğuk su giriş vanasını kapatın ve kombiyi birkaç saat izleyin.
Bar yükselmesi durduysa kaçak şebeke tarafındandır; devam ediyorsa aklınıza başka bir neden gelmelidir, örneğin manometre yanlış gösteriyor olabilir.
Doldurma musluğu daha ucuz ve kolay parça olduğu için önce o ele alınır: musluk sıkıca kapalıyken çıkışından sızıntı olup olmadığına usta bakar, şüphe varsa musluk yenilenir. Bar yine yükseliyorsa plaka eşanjör iç kaçak yapıyordur.
Kombinin altındaki vanaların hangisinin ne işe yaradığını bilmiyorsanız kombinin altındaki vanalar yazımıza bakın.
Kireç nedeniyle sıcak suda düşüş yaşıyorsanız sorun kaçak değildir; plaka eşanjör arızaları yazısı daha uygundur.
Plaka eşanjör contası değişimi
Dış kaçakta yapılacak iş genellikle basittir. Conta modeli markaya göre değişir, bu yüzden ölçü çok önemlidir. Eski contayı atmadan önce kumpasla ölçün; O-ring ölçü alma yöntemini kombi O-ring ölçüleri yazımızda anlattık.
- Elektriği kesin, kombinin giriş vanalarını kapatın, devre ve kullanım tarafındaki suyu boşaltın.
- Eşanjörü tutan vidaları sökün, plakayı dikkatlice ayırın.
- Eski contaları çıkarın, oturma yüzeylerini yumuşak bezle temizleyin.
- Yeni contayı doğru yuvaya oturtun. Conta yerinden kayarsa ilk ısınmada yine sızar.
- Vidaları karşılıklı sıkın, suyu doldurun ve hem sıcak su hem kalorifer konumunda kaçak kontrolü yapın.
Conta değişti ama hâlâ sızıyorsa
Yeni contaya rağmen sızıntı sürüyorsa nedeni çoğunlukla conta değil, oturduğu yüzeydir. Şunları kontrol edin:
- Yüzeyde kireç ya da eski conta parçası kalmış olabilir; temizlenmeden takılan conta tam oturmaz.
- Conta ölçüsü yakın ama aynı değildir; kalınlıktaki küçük fark bile sızıntı yapar.
- Vidalar eşit sıkılmamıştır; plaka yuvaya eğri oturmuştur.
- Plastik hidroblok yüzeyi çizilmiş ya da çatlamıştır; bu durumda sorun grup tarafındadır.
İç kaçakta eşanjör nasıl seçilir?
Plaka eşanjörde “aynı boyda görünüyor” demek yetmez. Doğru parçanın üç ölçüsü vardır: pim mesafesi, plaka sayısı ve bağlantı yönü.
| Ölçü | Neden önemli? |
|---|---|
| Pim mesafesi | Yuvaya oturup oturmayacağını belirler. Yakın ölçüler birbirinin yerine geçmez. |
| Plaka sayısı | 12 plaka ve 16 plaka aynı kombide güç farkına göre kullanılır. |
| Bağlantı tipi | Marka ve modele göre değişir, eski parçayla karşılaştırılır. |
✔ Conta yeterli
- Dışarı damlıyor
- Bar yükselmiyor
- Plaka gövdesi sağlam
✕ Eşanjör değişir
- Bar kendiliğinden yükseliyor
- Doldurma musluğu sağlam
- Sıcak suda sürekli kirli su
Tüm ölçüler plaka eşanjörler kategorisindedir. Sökme adımları plaka eşanjör değişimi yazımızda. İç yapısını görmek isterseniz lehimli eşanjör iç yapısı yazısına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, iki şekilde kaçırır: bağlantı contalarından dışarı ya da delinen plakalardan şebeke suyunu ısıtma devresine geçirerek.
Kombi kapalıyken bar kendiliğinden yükselir, emniyet ventili su atabilir. Doldurma musluğu sağlamsa eşanjör iç kaçak yapıyor demektir.
Şebeke suyu devreye giriyordur: en sık nedenler sızdıran doldurma musluğu ve içi delinmiş plaka eşanjördür.
İç kaçakta edilmez, plakalar lehimli olduğu için eşanjör değişir. Dış kaçakta conta değişimi yeterlidir.
Gerekirse yalnız contaya uyumlu silikon gres çok ince sürülür. Vazelin ve genel amaçlı yağ kullanılmaz.
Sorunun kaynağı iç kaçaksa biter. Bar yine yükselirse doldurma musluğunu ve manometreyi kontrol etmek gerekir.
Kombiye uygun plaka sayısı üretici tarafından belirlenir. Ölçüsü ve bağlantısı aynı olsa bile eski parçadaki değeri esas alın.
İç kaçakta devre suyu kullanım suyuna geçebilir; sıcak suda koku ve kirlilik görürseniz kombiyi kontrol ettirin ve içme amaçlı kullanmayın.
Sonuç
Plaka eşanjörde ilk iş, kaçağın yönünü bulmaktır. Dışarı damlıyorsa conta değiştirip çözebilirsiniz. Bar kendiliğinden yükseliyorsa şebeke vanası testiyle musluğu ve eşanjörü ayırın. İç kaçakta eşanjör değişir, parçayı da pim mesafesi ve plaka sayısına göre seçin.
