Kombi Pompa Salyangozu Nedir? Çatlama, Su Kaçağı ve Değişimi
Kombi Pompa Salyangozu Nedir? Çatlama, Su Kaçağı ve Değişimi
Kombi pompası iki parçadan oluşur: elektrik motoru ve suyun içinden geçtiği gövde. Bu gövdeye, içindeki spiral kanal yüzünden salyangoz denir. Motor arızalandığında salyangoz yerinde kalır ve sadece motor değişir; ama salyangoz çatladığında ya da oring yuvası bozulduğunda motor ne kadar yeni olursa olsun kombi su kaçırır. Bu rehberde salyangozun görevini, arızalarını ve doğru parçayı nasıl seçeceğinizi anlatıyorum.
Pompa salyangozu ne işe yarar?
Pompa motorunun ucundaki çark (rotor) döndüğünde suyu merkezden dışarı doğru fırlatır. Salyangozun spiral kanalı bu suyu toplar ve hızını basınca çevirerek çıkış ağzına yönlendirir. Yani pompa basıncının bir kısmı salyangozun biçiminden gelir; farklı biçimdeki salyangoza takılan motor aynı performansı vermeyebilir.
- Çarkın döndüğü su hacmini oluşturur.
- Pompa girişi ve çıkışını kombinin boru ya da blok bağlantılarına bağlar.
- Üzerinde çoğu zaman otomatik hava purjörü yuvası bulunur.
- Bazı modellerde basınç sensörü ya da emniyet ventili de salyangoza takılır.
Su kaçağı salyangozdan mı, oringden mi?
Pompa bölgesinde su görünce müşterinin ilk düşüncesi “pompa gitti” olur. Oysa kaynağı doğru bulmak parça masrafını çok değiştirir. Kombiyi kapatıp kuru bir kâğıt peçeteyi aşağıdaki noktalara tek tek dokundurun:
| Islaklığın yeri | Muhtemel kaynak | Çözüm |
|---|---|---|
| Motor ile salyangoz birleşim çizgisi | Motor-salyangoz oringi | Oring değişimi; motor ve salyangoz kalır |
| Salyangozun üstündeki pirinç kapak | Otomatik hava purjörü | Purjör değişimi |
| Motorun ön yüzündeki tapa | Pompa test tapası contası | Conta değişimi ya da tapa sıkma |
| Salyangoz gövdesinde çizgi hâlinde | Gövde çatlağı | Salyangoz ya da blok değişimi |
| Giriş-çıkış rekorları | Rekor contası | Conta değişimi |
Purjörden gelen sızıntı en sık karıştırılan durumdur; su yukarıdan akıp salyangozun üstüne yayılır ve gövde çatlağı gibi görünür. Purjör hakkında ayrıntı için otomatik hava purjörü rehberine bakabilirsiniz.
Salyangoz neden çatlar?
- Donma. Kış aylarında kapalı bırakılan kombide su genleşir; kompozit ve dökme salyangozlar ilk çatlayan parçalardandır.
- Aşırı sıkma. Motor vidaları çapraz sırayla ve ölçülü sıkılmazsa gövde gerilir, zamanla kılcal çatlak oluşur.
- Termal yorulma. Soğuk su doldurulup kombi hemen yüksek sıcaklıkta çalıştırıldığında gövde ani ısı farkına maruz kalır.
- Korozyon ve kireç. Oring yuvasında biriken kireç oringi yerinden iter; dökme salyangozda yuvada oyuklar oluşur.
Doğru salyangoz nasıl seçilir?
Salyangoz seçerken kombinin markasından çok, üzerindeki pompa tipine bakılır. Aynı kombi modelinde farklı yıllarda Wilo ya da Grundfos pompa kullanılmış olabilir. Motorun etiketindeki model (Wilo KSL 15/5, Grundfos UPS 15-50 vb.) ve salyangozun giriş-çıkış yönleri eşleşmenin anahtarıdır.
Motor sağlam değilse salyangozlu komple pompa almak daha doğru olabilir; örneğin Wilo KSL 15/5-3 C 82 W salyangozlu kombi pompası motor ve gövdeyi birlikte yeniler. Tüm seçenekler pompa salyangozları ve sirkülasyon pompaları kategorilerindedir.
Salyangoz değişimi adım adım
Kombiyi kapatın, fişini çekin, gidiş-dönüş vanalarını kapatıp kombinin suyunu boşaltın.
Motor soketini çıkarın, dört alyen vidayı çapraz sırayla gevşetin ve motoru salyangozdan ayırın.
Giriş-çıkış rekorlarını ya da klipslerini açın, purjörü sökün ve salyangozu çıkarın.
Motor-salyangoz oringi ve rekor contaları mutlaka yenilenir. Oringe silikon gres sürün.
Motoru takarken vidaları çapraz sırayla, önce hafif sonra son sıkma olarak bağlayın.
Basıncı 1,2-1,5 bara getirin, pompa havasını alın ve 15 dakika sızıntı kontrolü yapın.
Motor tarafında sıkışma ya da ses sorunu varsa rotor da değişebilir; bu konuda Wilo pompa rotoru rehberi ve pompa rotorları sayfası yol gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pompa çarkının döndüğü su gövdesidir. Çarkın fırlattığı suyu spiral kanalla toplar ve basınca çevirerek çıkışa yönlendirir.
Çoğu zaman hayır. Kaçak genellikle motor ile salyangoz arasındaki oringden ya da üstteki purjörden gelir. Gövdede çatlak yoksa salyangoz değişmez.
Doğrudan takılmaz; bağlantı flanşları farklıdır. Bazı durumlarda dönüşüm aparatıyla uyarlanabilir ama en sağlıklısı motor ve salyangozun aynı tipte olmasıdır.
Kalıcı olmaz. Sistem basınç ve sıcaklık altında çalıştığı için yapıştırılan çatlak tekrar sızdırır ve kopan parçalar tesisata karışabilir.
Doğru salyangoz takılırsa değişmez. Farklı biçimde bir salyangoz ise aynı motorla daha düşük basınç verebilir; bu yüzden eşleşme önemlidir.
Kombi kışın elektriksiz ya da kapalı kaldığında içindeki su donar ve genleşir. Salyangoz ve hidroblok bu genleşmede çatlayan ilk parçalardandır.
Bazı modellerde evet. Yeni kombilerde salyangoz sağ hidroblokla tek gövdedir; bu durumda ayrı salyangoz yerine blok değişir.
Büyük ihtimalle içeride hava kalmıştır. Basıncı kontrol edip purjörün kapağını gevşek bırakın ve kombiyi birkaç kez çalıştırıp durdurun. Ses geçmiyorsa rotor kontrol edilmelidir.
Sonuç
Pompa salyangozu, motorun çevirdiği çarkı saran su gövdesidir ve çoğu su kaçağında suçlu değildir. Islaklığın yerini bulup önce oring ve purjörü kontrol etmek gereksiz masrafı önler. Salyangoz çatladıysa, kombinin markasına değil üzerindeki pompa tipine göre seçilir ve oringleri yenilenerek, vidaları çapraz sıkılarak takılır.
- Parçabayim pompa ve salyangoz ürün eşleştirmeleri (Wilo, Grundfos, Generous uyumlu gövdeler)
