Kombi Gaz Valfi Bobin Direnci Nasıl Ölçülür? Bobinin Sağlam Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Merhaba değerli meslektaşlarım ve cihazının dilinden anlamak isteyen meraklı dostlar. Kombinin ateşleme yapmamasının, ekranda alev yok hatası vermesinin arkasındaki en büyük şüphelilerden biri gaz valfidir. Çoğu zaman sahada karşılaştığımda teknik servisler direkt olarak "Gaz valfi bozulmuş, komple değişecek" diyerek müşteriye büyük masraflar çıkarırlar. Oysa gaz valfinin mekanik gövdesi kolay kolay bozulmaz; asıl bozulan, üzerindeki elektrikli selenoid bobinlerdir.
Bu detaylı usta rehberinde, elinize bir multimetre (avometre) alarak gaz valfi bobinlerinin direncini nasıl ölçeceğinizi, parçanın sağlam olup olmadığını nasıl kesin olarak anlayacağınızı en ince ayrıntısına kadar formüllerle anlatacağım.
Bakın kıymetli kardeşim, gaz valfi bobinlerinin bir kısmı direkt olarak şebekeden 220V AC yüksek gerilimle çalışır. Cihazın kapağını açıp bobin soketlerini sökmeden önce kombinin şartelini mutlaka indirin ve gaz vanasını kapatın. Elektrik akımı varken direnç ölçümü yapmaya kalkarsanız hem ölçü aletini patlatırsınız hem de çarpılma riski yaşarsınız. Tedbiri elden bırakmayalım.
1. Gaz Valfi Üzerindeki Bobinler Nelerdir ve Görevleri Nedir?
Standart bir kombi gaz valfinin (Örn: SIT 845 Sigma) üzerinde iki ana grup bobin yapısı bulunur. Doğru ölçüm yapabilmek için önce hangi uca bakacağımızı bilmemiz gerekir:
- EV1 ve EV2 (Emniyet Selenoid Bobinleri): Genellikle valfin üst kısmında, plastik bir muhafaza içinde yer alan üst üste iki bobindir. Anarkarttan elektrik geldiğinde içlerindeki mıknatıslanma sayesinde gaz yolunu açarlar. Biri açsa bile diğeri güvenlik amacıyla gazı tutar; ikisinin de aynı anda çalışması şarttır.
- Modülatör Bobini: Genellikle valfin en alt kısmında, mavi, siyah veya beyaz plastik şapkalı, iki adet ince kablo girişi olan küçük bobindir. Görevi anakarttan gelen sinyale göre alevin boyunu (gazın tazyikini) ayarlamaktır. Bölgesel ısıtma konforunu bu parça sağlar.
2. Adım Adım Gaz Valfi Bobin Direnci Ölçüm Rehberi
Ölçüm işlemini hatasız gerçekleştirmek için aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayın:
?️ Bobin Sağlamlık Testi Adımları
- Soketleri Çıkarın: Bobinin üzerine gelen elektrik kablolarının bağlı olduğu soketi (vida veya klipsini sökerek) tamamen boşa çıkarın. Ölçümü kablolar takılıyken yaparsanız anakart devresini de ölçersiniz ve yanıltıcı sonuç alırsınız.
- Multimetreyi Ayarlayın: Ölçü aletinizi Direnç yani Ohm ($\Omega$) konumuna getirin. Kademe seçmeli bir cihaz kullanıyorsanız 2000 Ohm (2k) ayarına getirin. Modülatör ölçümü için ise 200 Ohm kademesi yeterlidir.
- EV1 ve EV2 Ölçümü (Üst Bobinler): Soketi çıkardığınızda karşınıza 3 adet metal pin (uç) çıkacaktır. Bu pinlerin ikisi bobin uçları, ortadaki veya kenardaki diğeri ise toprak (şase) ucudur. Propları iki ana pine değdirin.
- Modülatör Ölçümü (Alt Bobin): Modülatörün iki adet fişli pimi bulunur. Ölçü aletinin proplarını bu iki pime dokundurun ve ekrandaki değeri okuyun.
3. Bobin Direnç Değerleri Kaç Ohm Olmalı? (Referans Tablo)
Piyasada en yaygın kullanılan iki dev marka olan SIT Sigma ve Honeywell gaz valflerinin fabrikasyon orijinal direnç değerleri şu şekildedir:
| Gaz Valfi Marka / Modeli | EV1 (1. Emniyet) Direnci | EV2 (2. Emniyet) Direnci | Modülatör Bobin Direnci |
|---|---|---|---|
| SIT 845 Sigma (Demirdöküm, E.C.A, Baymak çoğunluğu) | 830 $\Omega$ - 880 $\Omega$ | 830 $\Omega$ - 880 $\Omega$ | 75 $\Omega$ - 85 $\Omega$ |
| Honeywell VK4105 / VK8105 (Vaillant, Bosch, Buderus bazı modeller) | 1.5 k$\Omega$ - 2.8 k$\Omega$ | 1.5 k$\Omega$ - 2.8 k$\Omega$ | 40 $\Omega$ - 60 $\Omega$ (Modele göre değişir) |
4. Bobinin Bozuk Olduğu Nasıl Anlaşılır? (3 Büyük Belirti)
Ölçüm sırasında multimetre ekranında aşağıdaki durumlarla karşılaşıyorsanız o bobin ömrünü tamamlamıştır:
- Açık Devre (OL veya 1 Yazması): Propları değdirdiğinizde ekranda hiçbir değer çıkmıyor, "OL" (Open Line) yazıyorsa bobinin içindeki ince bakır sargılar yüksek ısıdan dolayı kopmuş demektir. Gaz valfi mekanizmayı çekemez, cihaz ateşlemez.
- Sıfır Direnç (0 veya Çok Yakın Değer): Ekranda 0, 1, 2 Ohm gibi komik rakamlar görüyorsanız bobin sargıları birbirine kaynamış yani kısa devre olmuştur. Bu durum genellikle kombi anakartının üzerindeki gaz valfi rölesini de patlatır.
- Gövdeye (Şaseye) Kaçak Kontrolü: Multimetrenin bir ucunu bobin pinine, diğer ucunu ise gaz valfinin çıplak metal gövdesine değdirin. Ekranda kesinlikle hiçbir değer çıkmamalıdır (OL olmalıdır). Eğer bir direnç değeri okunuyorsa bobin gövdeye elektrik kaçırıyordur ve kısa devre yaptırıyordur.
Bobin Yanmış Veya Kısa Devre Mi? Komple Valf Almanıza Gerek Yok!
Gaz valfinizin bobini arızalandıysa sanayide veya servislerde komple gaz valfi değişimi için fahiş ücretler ödemeyin. Sadece bobin grubunu değiştirerek valfinizi ilk günkü haline döndürebilirsiniz.
Sektörün öncüsü Parcabayim.com sitemizden SIT 845 Sigma uyumlu orijinal siyah/mavi bobin gruplarını, Honeywell valf bobinlerini en uygun fiyatlarla tedarik edebilirsiniz. Siparişleriniz özenle hazırlanarak 1-2 gün içerisinde kargo ile doğrudan adresinize teslim edilir. Uygun fiyatlı parça çözümleriyle bütçenizi koruyun!
Gaz Valfi Bobin Ölçümü Hakkında En Çok Sorulan 20 Soru (Soru-Cevap)
Sizlerden gelen ve sahada sıkça karşılaştığımız soruları net usta cevaplarıyla bir araya getirdik:
1. Gaz valfi bobini ne işe yarar?
Anakarttan gelen elektrik akımıyla elektromanyetik bir alan (mıknatıslanma) oluşturarak, gaz valfinin içindeki mekanik vanayı yukarı kaldırır ve brülöre doğalgaz geçişini sağlar.
2. Bobin arızalandığında kombi hangi hata kodunu verir?
Cihaz içeriye gaz alamadığı için ateşleme yapamaz. Demirdöküm'de F04/F01, Vaillant'ta F.28/F.29, Baymak'ta E01 gibi "Ateşleme ve Alev Algılanamadı" arıza kodları ekrana gelir.
3. Gaz valfi bobini neden yanar?
Şebeke voltajının aniden yükselip düşmesi (voltaj dalgalanmaları), kombinin içinin su sızdırması sonucu bobin soketlerinin ıslanması veya aşırı kış aylarında cihazın çok uzun süre kesintisiz çalışarak bobini aşırı ısıtması nedeniyle yanar.
4. Ölçüm yaparken multimetre hangi kademede olmalıdır?
Direnç ölçümü yapacağımız için Ohm (Ω) kademesinde olmalıdır. Değerler yüzlerce Ohm olduğu için cihazı 2000 (2k) Ohm seviyesine ayarlamak en doğru sonucu gösterir.
5. SIT 845 Sigma valfte iki emniyet bobininin dirençleri neden aynıdır?
Çünkü ikisi de eş değer sarıma sahip, birbirini yedekleyen emniyet mekanizmalarıdır. Biri bozulursa güvenlik zinciri kırılır ve kombi çalışmaz.
6. Modülatör bobininin direnci neden emniyet bobinlerine göre çok düşüktür?
Emniyet bobinleri genellikle yüksek voltajla (220V) sert bir şekilde vanayı açmak için çalışır. Modülatör bobini ise düşük voltajla (0-24V DC) hassas alev boyu ayarı yaptığı için sargı yapısı ve direnci (75-85 Ohm) daha düşüktür.
7. Multimetrede "OL" görmek kesin olarak parçanın bozuk olduğunu mu gösterir?
Evet. Bobin uçlarını ölçerken "OL" (Open Line) görüyorsanız iç sargı kopmuştur, akım geçmiyordur. Parça kesin olarak çöp olmuştur.
8. Şaseye (gövdeye) kaçak ölçümünde değer çıkması ne anlama gelir?
Bobinin içindeki yalıtkan verniğin eridiğini ve elektrik akımının gaz valfinin metal gövdesine sızdığını gösterir. Bu durum sigorta attırır veya anakartı yakar.
9. Sadece modülatör bobini bozulursa ne olur?
Kombi ateşleme yapar, gazı açar ancak alev boyunu ayarlayamaz. Cihaz ya hep en düşük alevde yanarak evi ısıtamaz ya da hep maksimumda yanarak suyu aşırı kaynatır.
10. Bobin dirençleri normalse ama gaz yine de geçmiyorsa sorun nedir?
Bobinin elektriksel kısmı sağlamdır ancak gaz valfinin içindeki mekanik conta kireçten/pislikten sıkışmıştır veya anakart bobinlere elektrik (akım) gönderemiyordur.
11. Gaz valfi bobini ısındıkça direnci değişir mi?
Evet, fizik kuralıdır. Bobin çalıştıkça ve ısındıkça direnci bir miktar yükselir. Örneğin soğukken 850 Ohm olan bobin, cihaz çalışırken 950 Ohm seviyelerine çıkabilir. Bu durum normaldir.
12. Honeywell gaz valflerinde bobin tek olarak değişir mi?
Honeywell VK serisi valflerin birçoğunda bobin bloğu üstten vidalıdır ve tek olarak sökülüp değiştirilebilir. Komple blok değiştirmekten çok daha ekonomiktir.
13. Bobinin yönü var mıdır, ters takılırsa ne olur?
Selenoid bobinlerde akım yönü fark etmez, kutup yoktur. Soketi ters takma şansınız zaten fiziksel tırnaklar yüzünden pek yoktur ama düz kablo bağlantısında yön farkı yaratmaz.
14. Gaz valfi bobini arızası anakarttaki hangi parçaya zarar verir?
Bobin kısa devre yaptığında anakart üzerindeki gaz valfini besleyen "Röle" adı verilen siyah küçük kutucukları veya önündeki sigortaları patlatır.
15. Yeni aldığım bobinin direnci tablodakinden 20-30 Ohm farklı çıkıyor, normal mi?
Normaldir. Üretici toleransları ve ölçüm yaptığınız ortamın sıcaklığı %5'e kadar sapmalara yol açabilir. Önemli olan değerin açık devre veya kısa devre olmamasıdır.
16. Patlamalı (gürültülü) ateşlemenin gaz valfi bobiniyle ilgisi var mıdır?
Evet, eğer modülatör bobini arızalıysa veya emniyet bobinleri gazı bir anda çok tazyikli veriyorsa, içeride gaz birikir ve çakmak çaktığında patlamalı gürültülü yanma gerçekleşir.
17. Gaz valfi bobini ölçülürken kombi çalışır vaziyette mi olmalı?
Kesinlikle hayır! Direnç (Ohm) ölçümü elektrik akımı altında YAPILMAZ. Kombinin fişi çekili olmalıdır.
18. Parcabayim.com'dan sadece bobin satın alabilir miyim?
Evet, sitemizde "Kombi Gaz Valfi Bobinleri" kategorisinde sadece bobin grupları ayrı olarak satılmaktadır. Komple mekanizmaya para ödemezsiniz.
19. Parcabayim.com sitesinden alacağım ürün kaç günde teslim edilir?
Sitemiz üzerinden verdiğiniz tüm siparişler en hızlı şekilde paketlenir ve 1-2 gün içerisinde kargo ile güvenle kapınıza ulaştırılır.
20. Bobin değişiminden sonra gaz kaçağı testi yapılmalı mıdır?
Bobin değişimi sırasında gaz boruları sökülmediği için genellikle gaz kaçağı riski oluşmaz. Ancak ne olur ne olmaz, işlem bittikten sonra gaz dedektörü veya köpükle valf etrafını kontrol etmek tam bir usta alışkanlığıdır.
Doğru ölçüm, sizi gereksiz parça değişim maliyetlerinden kurtarır. Her türlü orijinal kombi yedek parça ihtiyacınızda yanınızdayız: Parcabayim.com
