Kombi Altından Su Akıyor: Arızalı Parçalar Listesi (Net Teşhis Rehberi)
Kombi Altından Su Akıyor: Arızalı Parçalar Listesi (Net Teşhis Rehberi)
Kombinin altından su akmasının tek bir sebebi yoktur; suyun tam olarak nereden çıktığı arızalı parçayı doğrudan söyler. Damlama noktasını, suyun cinsini ve akmanın hangi anda başladığını birlikte okursanız parçayı sökmeden isabet edersiniz. Bu rehberde cihazın alt yüzeyini nokta nokta gezip her damlama yerini bir parçaya bağlıyoruz.
- Damlama noktasını bulma: kurulama testi
- Akan suyun cinsi arızayı söyler
- Tahliye hortumundan akıyorsa: emniyet ventili ve genleşme tankı
- Bağlantı bölgesinden akıyorsa: doldurma musluğu ve hidroblok
- Cihaz içinden akıyorsa: eşanjörler, purjör ve pompa salmastrası
- Belirtiye göre hızlı teşhis tablosu
- Kaçak ihmal edilirse ne olur?
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
Damlama noktasını bulma: kurulama testi
Kombinin altı ıslandığında su, gövdenin en alçak noktasına doğru akıp oradan damlar. Yani gördüğünüz damla, kaçağın çıktığı yer değildir. Doğru teşhis için önce izi geriye doğru sürmek gerekir. Bunun sahada en çok işe yarayan yolu kurulama testidir ve on dakikanızı alır.
Cihazın altındaki tüm boruları, vanaları ve alt kapağı kuru bir bezle iyice silin. Zemine kâğıt havlu ya da açık renkli bir bez serin. Cihazı normal çalışma sıcaklığında bırakın, bir saat sonra hangi noktanın ıslandığına bakın. Islanan ilk yüzey kaçağın kaynağıdır. Kâğıdın hangi bölgesinin ıslandığı da yön verir: arka kenar tahliye hortumunu, ön orta bölge hidrobloğu, sağ ya da sol köşe bağlantı rakorlarını işaret eder.
Akan suyun cinsi arızayı söyler
Kombiden gelen her su aynı su değildir. Cihazın içinde birbirine karışmaması gereken üç ayrı sıvı dolaşır: temiz şebeke suyu, kapalı devrede yıllarca dönen tesisat suyu ve yoğuşmalı modellerde bacadan yoğuşan asidik kondens suyu. Damlayan suyun rengi ve dokusu, hangi devrenin sızdırdığını hemen daraltır.
- Berrak ve kokusuz su: Şebeke tarafındandır. Doldurma musluğu, sıcak kullanım suyu bağlantıları ya da plakalı eşanjörün şebeke tarafı düşünülür. Kuruduğunda beyaz kireç izi bırakır.
- Siyaha çalan, paslı, hafif yağlı su: Kapalı tesisat suyudur. Yıllardır dönen su, peteklerden kopan demir oksidi taşır. Bu suyu gördüğünüzde ana eşanjör, pompa gövdesi, hidroblok contaları ve tesisat rakorları listeye girer.
- Az miktarda, sürekli, hafif asidik su: Yoğuşmalı kombide kondens suyudur. Kaynağı sifon ya da kondens tahliye hortumudur; arıza değil tıkanma olabilir. Kondens suyu metal yüzeyde yeşilimsi leke bırakır.
- Sıcak, buharlı ve ani gelen su: Emniyet ventilinin tahliyesidir. Damlama değil, aralıklı fışkırma şeklinde olur ve mutlaka basınç yükselmesiyle birliktedir.
Bu ayrım, gereksiz parça değişiminin önündeki en güçlü filtredir. Örneğin paslı su akan bir cihazda plakalı eşanjör değiştirmenin hiçbir anlamı yoktur; çünkü plakalı eşanjörün delinmesi tesisat suyunu dışarı değil, sıcak kullanım suyuna karıştırır.
Tahliye hortumundan akıyorsa: emniyet ventili ve genleşme tankı
Cihazın arka alt köşesinden çıkan ince hortum emniyet ventilinin tahliyesidir. Buradan su gelmesi çoğu zaman ventilin bozulduğu anlamına gelmez; tam tersine ventil görevini yapıyordur. Emniyet ventili tesisat basıncı yaklaşık 3 bara ulaştığında açar ve fazla suyu dışarı atarak cihazı ve tesisatı korur.
O halde asıl soru şudur: basınç neden 3 bara çıkıyor? Sağlıklı bir sistemde su ısındığında genleşir ve bu genleşmeyi genleşme tankı yutar. Tankın havası bittiyse ya da içindeki diyafram yırtıldıysa genleşecek yer kalmaz, basınç hızla yükselir ve ventil su atar. Cihaz soğuyunca basınç bu kez 1 barın altına düşer, kullanıcı su ekler, ertesi gün aynı döngü tekrarlanır.
Ventil mi tankı mı suçlu, nasıl ayrılır?
Cihazı soğuturken manometreyi izleyin. Isınırken basınç 1,2 bardan 2,5 bar üstüne fırlıyor ve soğuyunca çok düşüyorsa suçlu genleşme tankıdır. Basınç 1,5 barı hiç geçmediği halde ventilden damla damla su geliyorsa, ventilin yayı yorulmuş ya da oturma yüzeyine kireç kaçmıştır; bu durumda emniyet ventili değişir. Emniyet ventili bir güvenlik parçasıdır, sökülüp tamir edilmez.
Bağlantı bölgesinden akıyorsa: doldurma musluğu ve hidroblok
Kombinin alt bağlantı tarağında ısıtma gidiş-dönüş, kullanım suyu giriş-çıkış ve gaz hattı yan yana durur. Bu bölgede en sık iki kaçak görülür: doldurma musluğunun geçirmesi ve hidroblok üzerindeki o-ringlerin sertleşmesi.
Doldurma musluğu şebeke suyunu tesisata bağlayan küçük vanadır ve kapalı konumdayken tam sızdırmazlık sağlaması gerekir. Kireç ya da tortu oturma yüzeyine kaçtığında musluk kapalı olsa bile şebeke suyunu içeri kaçırır. Belirtisi karakteristiktir: cihaz tamamen kapalıyken bile basınç kendiliğinden yükselir, sonra emniyet ventili devreye girip su atar. Yani kullanıcı iki farklı arızayı aynı anda yaşar.
Hidroblok ise sirkülasyon pompası, üç yollu vana, akış sensörü ve basınç sensörünün üzerinde toplandığı plastik gövdedir. Yıllar içinde o-ringler sertleşir, gövde plastiği ısıl genleşmeyle yorulur ve bağlantı yerlerinden nem başlar. Önce metalde beyazımsı kireç izi görürsünüz, sonra damlama başlar. Erken yakalanırsa tamir takımı ve conta seti yeterlidir; gövde çatlamışsa hidroblok komple değişir.
Cihaz içinden akıyorsa: eşanjörler, purjör ve pompa salmastrası
Damlama noktası bağlantı tarağı değil de cihazın orta gövdesiyse iş biraz daha ciddidir. Burada dört aday vardır ve her birinin kendi imzası bulunur.
| Parça | Kaçağın imzası | Yapılacak |
|---|---|---|
| Plakalı eşanjör | Dışarı su akmaz; sıcak su açılınca tesisat basıncı fırlar, kapatınca düşer. Musluktan bulanık su gelebilir | Eşanjör değişimi, tesisat yıkaması |
| Ana eşanjör | Yanma odası altında paslı damla, alt kapakta pas lekesi, yanma sırasında cızırtı | Eşanjör değişimi; delinme onarılmaz |
| Otomatik purjör | Pompa üstündeki küçük şapkanın çevresinde nem ve kireç kabuğu | Purjör değişimi, kapağı bir tur açık bırakılır |
| Pompa salmastrası | Motor ile gövde birleşme yerinden paslı damla, motor gövdesinde kireç akıntısı | Sirkülasyon pompası değişimi |
| Kondens sifonu | Yoğuşmalı modelde alt plastik hazneden sürekli az su, yeşilimsi leke | Sifon temizliği ya da değişimi |
Bu beş parçadan yalnız purjör ve sifon basit işlerdir. Eşanjör ve pompa değişimi tesisatın boşaltılmasını, gaz ve elektrik bağlantılarının ayrılmasını gerektirir; yetkili serviste yapılması gerekir. Parça tarafında sıkıntı yoktur: bu parçaların orijinal ve muadil karşılıkları ParçaBayim'de stokta bulunur, hangisinin uyduğu cihaz etiketindeki marka, model ve kW değeriyle doğrulanır.
Belirtiye göre hızlı teşhis tablosu
Aşağıdaki tablo, yukarıdaki bölümlerin özetidir. Sol sütundaki belirtiyi kendi cihazınızda doğrulayın, sağ sütundaki parçadan başlayın. Doğru sıralama para ve zaman kazandırır: her zaman ucuz ve kolay olandan pahalı olana doğru ilerleyin.
| Belirti | Öncelikli şüpheli | İkinci sırada |
|---|---|---|
| Arkadaki ince hortumdan su geliyor, basınç 3 bara çıkıyor | Genleşme tankı | Emniyet ventili |
| Basınç normal ama hortumdan damla damla su var | Emniyet ventili | Doldurma musluğu |
| Cihaz kapalıyken de basınç yükseliyor | Doldurma musluğu | Plakalı eşanjör |
| Sıcak su açınca basınç fırlıyor, kapatınca düşüyor | Plakalı eşanjör | Doldurma musluğu |
| Alt bağlantılarda nem, beyaz kireç izi | Hidroblok contaları | Rakor sızdırması |
| Yanma odası altında paslı su, alt saçta pas | Ana eşanjör | Pompa salmastrası |
| Pompa üstünde küçük şapkanın çevresi ıslak | Otomatik purjör | Pompa contası |
| Yoğuşmalı cihazda sürekli az su, yeşil leke | Kondens sifonu | Kondens hortumu tıkalı |
Kaçak ihmal edilirse ne olur?
Küçük bir damlama, kısa vadede sadece can sıkıcı görünür. Oysa kapalı devrede sürekli su kaybı, sisteme sürekli taze su girmesi demektir. Taze su beraberinde oksijen ve kireç getirir; oksijen çelik yüzeyleri korozyona uğratır, kireç eşanjör kanallarını daraltır. Yani bir yıl ihmal edilen conta kaçağı, sonunda eşanjör faturasına dönüşür.
- Elektronik kart riski: Kartın hemen üstünde ya da yakınında damlayan su, nem ve korozyon yoluyla karta ulaşır. Su almış kart genellikle tamir edilmez, değişir.
- Pompanın susuz kalması: Basınç sıfıra yaklaştığında pompa hava basar; yatakları suyla yağlanan pompa kısa sürede aşınır ve gürültü yapmaya başlar.
- Kireç ve korozyon hızlanması: Her su takviyesi taze kireç anlamına gelir. Kireçlenen ana eşanjör aşırı ısınma hatası vermeye başlar.
- Alt komşu ve zemin hasarı: Sessizce süren kaçak, dolap tabanını ve tavan sıvasını çürütür; parçadan çok daha pahalı bir tadilata yol açar.
Bu yüzden basınç düşüşünü su ekleyerek yönetmek kalıcı bir strateji değildir. Haftada birden fazla su ekliyorsanız sistemde çözülmemiş bir kaçak vardır ve bu kaçak her gün biraz daha büyür.
Sık Sorulan Sorular
Damlama azsa ve elektrikli parçaların üstüne gelmiyorsa kısa süre çalıştırılabilir. Ancak su elektronik kartın, soketlerin ya da fan motorunun üzerine damlıyorsa cihazı kapatın ve elektriğini kesin. Gaz kokusu varsa gaz vanasını da kapatıp servise haber verin.
Yılda birkaç kez, tesisat aşırı ısındığında birkaç damla gelmesi olağandır. Her gün ya da her ısınmada su atıyorsa normal değildir. Bu durumda önce genleşme tankının ön basıncı ölçülür, tank sağlamsa ventil değiştirilir.
Diyafram sağlamsa ve tank sadece havasını yıllar içinde kaybetmişse, yaklaşık 0,8–1 bara ayarlamak sorunu çözer. Sibobundan hava yerine su geliyorsa diyafram yırtılmıştır; bu durumda hava basmak birkaç gün dayanır, tank değişmelidir.
Kurulama testini bir gece boyunca uygulayın ve altına açık renkli bez serin. Bulamazsanız sıcak su musluğunu hiç açmadan bir gün geçirip basınç düşüşünü izleyin. Basınç yalnız sıcak su kullanınca düşüyorsa kaçak dışarı değil, plakalı eşanjör üzerinden kullanım suyuna oluyordur.
Sıcak su talebiyle üç yollu vana konum değiştirir ve basınç dağılımı değişir. Bu anda damlama başlıyorsa üç yollu vana contası, plakalı eşanjör bağlantı o-ringleri ya da kullanım suyu tarafındaki rakorlar şüphelidir.
Yoğuşmalı cihazlar çalışırken kondens suyu üretir ve bunu sifon üzerinden gidere verir. Su gider hortumu yerine cihazın altına damlıyorsa sifon tıkalı, çatlak ya da hortum çıkmıştır. Bu kondens suyu asidiktir, zemine ve metale zarar verir.
Sızdırma o-ring yüzeyinden geliyorsa ve plastik gövdede çatlak yoksa conta seti yeterlidir. Gövdede saç teli inceliğinde çatlak, beyaz kırılma izi ya da sıkıldıkça artan sızdırma varsa hidroblok değişir.
Cihazın kapağının içindeki etiketten marka, tam model adı, kW değeri ve seri numarasını not alın. Aynı model adıyla farklı yıllarda farklı hidroblok ve eşanjör kullanılabildiği için, eski parçanın fotoğrafı da eşleştirmeyi kesinleştirir.
Cihaz soğukken 1–1,5 bar arası doğru aralıktır. Isınınca 2 barın biraz üstüne çıkması normaldir. Soğuk basıncı 2 bara kurmak, ısınınca emniyet ventilini gereksiz yere açtırır.
Sonuç
Kombi altından su akması tek bir arıza değil, bir belirti ailesidir. Doğru yaklaşım parça değiştirerek denemek değil, damlama noktasını ve suyun cinsini okuyup listeyi daraltmaktır. Arkadaki ince hortum genleşme tankını ve emniyet ventilini, bağlantı tarağı doldurma musluğu ile hidrobloğu, orta gövde ise eşanjörleri, purjörü ve pompayı işaret eder.
Kurulama testini uygulayın, basıncın soğuk ve sıcak değerlerini not edin, sıcak su açıkken ve kapalıyken davranışı karşılaştırın. Bu üç veriyle şüpheli listesi genelde tek parçaya iner. Gaz ve elektrik içeren işlemleri yetkili servise bırakın; parça seçiminde tereddüt ederseniz cihaz etiketiniz ve eski parçanın fotoğrafıyla bize ulaşın.
